беларускі каляндар

Вашай увазе каляндар круглых і юбілейных датаў Гарадзеншчыны на верасень 2026 году.

1 верасьня

Сусьветны дзень міру.

595 гадоў таму (1431) – Падпісана перамір’е ВКЛ з Польшчай, паводле якога Польшча прызнала Сьвідрыгайлу вялікім князем і уладаром усіх зямель ВКЛ.

35 гадоў таму (1991) – У Ракуцёўшчыне (Маладэчанскі р-н) адбылося музычна-паэтычнае сьвяткаваньне 100-ых угодкаў з дня нараджэньня Максіма Багдановіча.

25 гадоў таму (2001) – У Маладэчне адкрыты помнік Міхалу Клеафасу Агінскаму (скульптар Валер’ян Янушкевіч).

3 верасьня

295 гадоў таму (1731) – У в. Занкі (Сьвіслацкі р-н) нарадзіўся Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч, беларускі вучоны, царкоўны дзеяч, літаратар.

4 верасьня

195 гадоў таму (1831) – У Кракаве памёр Юзаф Пешка, жывапісец, творчасьць якога зьвязана зь Беларусьсю.

5 верасьня

Міжнародны дзень дабрачыннасьці

30 гадоў таму (1996) – У Вярхоўным Савеце Беларусі распачалася працэдура імпічмэнту Аляксандру Лукашэнку, якая пазней была сарваная расейскімі “міратворцамі”.

6 верасьня

Дзень беларускага пісьменства

90 гадоў таму (1936) – У в. Брольнікі (Наваградскі р-н) нарадзіўся Уладзімір Дзіско, заслужаны настаўнік Беларусі, выкладчык беларускай мовы Коласаўскага ліцэю. Яго педагагічная дзейнасьць няспынна доўжылася больш за паўстагоддзя з 1961 па 2016 г.

7 верасьня

170 гадоў таму (1856) – Памёр Цімафей Ліпіньскі, гісторык, географ, філолаг, калекцыянер, краязнавец. Нараджэнец мястэчка Дзярэчын (Зэльвенскі р-н).

8 верасьня

Дзень беларускай вайсковай славы. 1514 – Бітва пад Воршай. Разгром войскамі ВКЛ на чале з Канстанцінам Астрожскім маскоўскага войска.

235 гадоў таму (1791) – У Вільні нарадзіўся Людвік Сабалеўскі, філолаг, бібліёграф. Працаваў у Шчорсах.

9 верасьня

90 гадоў таму(1936) – У в. Верхаўляны (Бераставіцкі р-н) нарадзіўся Сяргей Габрусевіч, беларускі педагог, культуролаг, філосаф.

10 верасьня

Сусьветны дзень прадухіленьня самазабойстваў

11 верасьня

185гадоў таму (1841) – У в. Дэмбрава (Шчучынскі р-н) нарадзіўся Гіяцынт Альхімовіч, мастак, удзельнік паўстаньня 1863-64 гг.

185гадоў таму (1841) – У в. Коркіна (Іркуцкая губ., Расея) на пасяленьні пасьля катаргі памёр Міхал Рукевіч, удзельнік вызвольнага руху, філамат. На пач. 1820-ых жыў у Мількаўшчыне (Гарадзенскі р-н).

13 верасьня

Міжнародны дзень памяці ахвяраў фашызму

Сусьветны дзень аказаньня першай медычнай дапамогі.

15 верасьня

Дзень бібліятэк

Міжнародны дзень дэмакратыі

16 верасьня

15гадоў таму (2011) – У Лідзе памёр Уладзімір Хрышчановіч, беларускі краязнавец, грамадзкі актывіст, сябра КХП БНФ. Пахаваны ў Лідзе.

17 верасьня

135гадоў таму (1891) – У в. Балічы (Гарадзенскі р-н) нарадзіўся Антон Баліцкі, беларускі грамадзка-культурны дзеяч.

5гадоў таму (2021) – У Шчучыне ўсталяваны памятны знак зь гербам гораду.

18 верасьня

165гадоў таму (1861) – Памёр Антон Гарэцкі (нар. у 1787 г.), сын віленскага войскага Валенці Гарэцкага, які валодаў маёнткам Біскупцы (Лідзкі р-н), паэт, удзельнік вайны 1812 г. на баку Напалеона і паўстання 1831 г.

135гадоў таму (1891) – У в. Дубовая (Сакольскі павет) нарадзіўся Міхал Шалкевіч, беларускі каталіцкі сьвятар. З 1922 г. служыў у касьцёле ў Тракелях (Вараноўскі р-н).

70гадоў таму (1956) – Памёр Міхал Борык, беларускі каталіцкі сьвятар. З 1933 г. служыў у Смургонях, у 1933-38 гг. – у Нястанішках (Смургонскі р-н). Нараджэнец в. Сьвілы (Вараноўскі р-н).

19 верасьня

105гадоў таму (1921) – У мяст. Здалбунаў (Ровенская вобл., Украіна) памёр Кандрат Лейка, беларускі пісьменьнік, педагог. Нараджэнец в. Збочна (Слонімскі р-н).

35гадоў таму (1991) – Вярхоўны Савет Беларусі прыняў пастанову аб зьмене назвы Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі на Рэспубліку Беларусь. Дзяржаўным гербам была зацьверджана “Пагоня”, Дзяржаўным сьцягам – бела-чырвона-белы сьцяг.

20 верасьня

35гадоў таму (1991) – Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь прыняў пастанову “Аб стварэнні Узброеных сілаў Рэспублікі Беларусь”, якія былі сфармаваны на базе Беларускай ваеннай акругі.

21 верасьня

Міжнародны дзень міру

565гадоў таму (1461) – У Кракаве памерла Соф’я Гальшанская, князёўна з роду Гальшанскіх, каралева польская,  з 1422 г. чацьвёртая і апошняя жонка караля польскага Уладзіслава Ягайлы. Пахавана ў Кракаве ў саборы Сьвятых Станіслава і Вацлава.

225гадоў таму (1801) – Замест ліквідаванай Літоўскай губерні створана Гарадзенская губерня (існавала да 1921 г.).

23 верасьня

255гадоў таму (1771) – Бітва каля мястэчка Сталовічы (гістарычная Слонімшчына, цяпер Баранавіцкі р-н) паміж войскамі ВКЛ і Расеі, параза войск ВКЛ.

24 верасьня

385гадоў таму (1641) – У в. Ятра (Наваградзкі р-н) нарадзіўся Станіслаў Незабітоўскі (пам. увосень 1717 г. у Наваградку), палітычны, грамадзкі дзеяч, мемуарыст.

25 верасьня

75гадоў таму (1951) – У савецкім канцлягеры (Комі АССР) загінуў Вячаслаў Лаўскі, беларускі грамадзка-культурны дзеяч, педагог, адзін з заснаваньнікаў беларускага студэнцкага руху. Нараджэнец в. Слачва (Наваградзкі р-н), працаваў у Наваградку.

27 верасьня

Сусьветны дзень турызму.

28 верасьня

90 гадоў таму (1936) – Нарадзіўся Рудольф Пастухоў, беларускі пісьменьнік, грамадзкі дзеяч. Жыў у Слоніме з 1970 г. і да сьмерці.

29 верасьня

135гадоў таму (1891) – У в. Бацэвічы (Клічаўскі р-н) нарадзіўся Аркадзь Смоліч, беларускі нацыянальна-дзяржаўны дзеяч БНР, вучоны ў галіне эканомікі, сельскай гаспадаркі, географ, картограф. У лістападзе-сьнежн. 1918 г. па даручэньні ўраду БНР працаваў у Гародні.