Старшыня Праваабарончага цэнтра “Вясна” і лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру Алесь Бяляцкі прыняў удзел у мерапрыемстве “Bok & Vandring” (Швецыя), у межах якога быў эксклюзіўна апублікаваны раздзел яго будучай кнігі на шведскай мове пад назвай “Алесь”. Гэтая ініцыятыва рэалізавана ў супрацоўніцтве з праваабарончай арганізацыяй “Östgruppen”, а пераклад тэксту з беларускай на шведскую мову выканаў дыпламат Стэфан Эрыксан.
Тэкст быў прадстаўлены грамадскасці ў сувязі з правядзеннем выставы “Кніга і вандроўка ў Еквіку / Егелукаце” (Bok & Vandring i Jäckvik / Jäggeluaktta). Гэтыя нататкі стануць заключнай главой у новым выданні кнігі “Алесь”, якая была ўпершыню апублікавана яшчэ падчас знаходжання праваабаронцы ў зняволенні. Публікацыя адлюстроўвае досвед Бяляцкага ў беларускай турме, які ён апісвае як стан поўнай несвабоды і пастаяннай маральнай напругі.
Адным з цэнтральных момантаў раздзела з’яўляецца апісанне побыту ў камеры, дзе разам з аўтарам знаходзіўся толькі адзін палітвязень, а астатнія былі прадстаўнікамі крымінальнага свету. Бяляцкі згадвае, што сярод яго сукамернікаў былі наркаспажыўцы, дробныя парушальнікі і нават асоба, якая чакала пажыццёвага прысуду. Праваабаронца падкрэслівае, што нягледзячы на розныя жыццёвыя шляхі і цяжар абвінавачванняў, супольны смех адкрываў шлях да чалавечага паразумення.
У сваіх мемуарах Алесь Бяляцкі таксама фіксуе змены ў турэмнай сістэме Беларусі, дзе фізічны гвалт часткова саступіў месца больш выдасканаленаму маральнаму прыніжэнню і татальнаму кантролю. Ён апісвае цяжкія ўмовы ў СІЗА на вуліцы Валадарскага і ў калоніі ў Горках, параўноўваючы знаходжанне там са “знаходжаннем у сметніцы”, але адначасова адзначае велізарную важнасць народнай салідарнасці. Аўтар робіць выснову, што нават у ізаляцыі захаванне нацыянальнай ідэнтычнасці і чалавечай годнасці застаецца адзіным спосабам супрацьстаяць сістэме.
spring96.org
Гарадзенская праваабарона 