міліцыя

Улады Беларусі працягваюць ціснуць на тых, хто быў змушаны пакінуць краіну. Ператрусы па месцы рэгістрацыі, допыты і запалохванне сваякоў, арышты маёмасці і абвяшчэнне ў міжнародны вышук — з гэтым трансгранічным пераследам сутыкнуліся ўжо сотні палітэмігрантаў. Пры гэтым сілавікі наўмысна ўтрымліваюць людзей у інфармацыйным вакууме і не пакідаюць ніякіх працэсуальных дакументаў. Што рабіць, калі вы падазраваеце, што сталі фігурантам крымінальнай справы, але не маеце дакладнай інфармацыі? Юрыдычная служба “Вясны” сабрала ўсе спосабы самастойнай праверкі свайго статусу: ад афіцыйных запытаў у Следчы камітэт і праверкі экстрэмісцкіх спісаў да пошуку ў базах вышуку. 

Юрыстка Праваабарончага цэнтра “Вясна” Святлана Галаўнёва паказвае на сістэмнае парушэнне права на абарону і неадпаведнасць беларускай практыкі міжнародным стандартам:

“Беларускія ўлады ў многіх выпадках не даюць эфектыўных механізмаў для атрымання інфармацыі аб ходзе крымінальнага судаводства, асабліва з-за мяжы. У многіх выпадках, доступ да якіх-небудзь дакументах магчымы толькі пры асабістай прысутнасці фігуранта справы. 

Такая практыка супярэчыць міжнародным стандартам справядлівага судовага разбору і прынцыпу роўнасці бакоў у працэсе. Права абвінавачанага быць неадкладна і падрабязна інфармаваным пра сутнасць і падставах прад’яўляюцца яму абвінавачванняў з’яўляецца адным з фундаментальных элементаў права на справядлівы суд. Адсутнасць рэальнага доступу да інфармацыі аб вытворчасці па справе істотна абмяжоўвае магчымасць падрыхтоўкі абароны, узаемадзеяння з адвакатам і эфектыўнага выкарыстання прадугледжаных законам сродкаў прававой абароны”. 

Спосабы даведацца, ці заведзеная на вас крымінальная справа ў Беларусі

1. Запыты ў Следчы камітэт

Непасрэдна ў Следчы камітэт можна адправіцьзапытанне (узор дакумента) заведзена ці ў дачыненні да вас крымінальная справа, па якім вы праходзіце як падазраваны ці абвінавачаны.

Калі быў ператрус — запыт (узор дакумента) аб прадастаўленні дакументаў аб правядзенні ператрусу. 

Калі праведзены арышт маёмасці — запыт (узор дакумента) пастановы аб арышце.

Такія запыты можна адправіць поштай заказным лістом альбо праз партал электронных зваротаў обращения.бел (але для рэгістрацыі на партале патрэбны беларускі нумар тэлефона).

2. Запыт даведкі аб наяўнасці або адсутнасці судзімасці — на сайце МУС альбо ў амбасадзе Беларусі

Як адзначаюць юрысты, звычайна ў такой даведцы паказваецца інфармацыі аб тым, ці з’яўляецца чалавек падазраваным або абвінавачаным па крымінальнай справе і па якіх артыкулах Крымінальнага кодэкса ўзбуджаная справа.

3. Заключыць дамову з адвакатам і праз яго атрымаць доступ да інфармацыі і працэсуальных дакументаў

4. Праверыць інфармацыю ў базах вышуку

Інфармацыю аб міждзяржаўным вышуку ў СНД можна праверыць у базе Медыязоны Беларусь альбо на сайце МУС Расійскай Федэрацыі, а таксама ў міжнародным вышуку ў Інтэрпол па сістэме Red Notice.

У базу вышукваемых асоб на сайце МУС Беларусі звычайна не ўносяцца грамадзяне Беларусі, абвешчаныя ў міждзяржаўны і міжнародны вышук.

5. Праверыць сябе ў беларускіх пераліках, звязаных з экстрэмізмам і тэрарызмам.

Пералік грамадзян Рэспублікі Беларусь, замежных грамадзян або асоб без грамадзянства, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці — уносяцца асобы, у дачыненні да якіх ёсць абвінаваўчы прысуд суда, указваецца які суд вынес прысуд і па якіх артыкулах Крымінальнага кодэкса.

Наяўнасць чалавека ў дадзеным пераліку азначае, што ў дачыненні да яго ёсць прысуд, які набыў моц, і тэрмін судзімасці не мінуў.

Пералік арганізацый, фармаванняў, індывідуальных прадпрымальнікаў, якія маюць дачыненне да экстрэмісцкай дзейнасці — уносяцца як арганізацыі, так і даныя аб асобах, якіх улады лічаць датычнымі да дзейнасці гэтых арганізацый.

Наяўнасць чалавека ў дадзеным пераліку азначае, што ён з’яўляецца фігурантам крымінальнай справы па арт. 361-1 (Стварэнне экстрэмісцкага фарміравання альбо ўдзел у ім) і (або) арт. 361-4 (садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці) Крымінальнага кодэкса.

Пералік арганізацый і фізічных асоб, якія маюць дачыненне да тэрарыстычнай дзейнасці — ёсць ўкладка “фізічныя асобы” і ёсць ўкладка “пералік тэрарыстычных арганізацый ” дзе пералічваюцца арганізацыі і таксама асобы, якія маюць дачыненне на думку ўладаў да дзейнасці арганізацый.

Наяўнасць чалавека ў дадзеным пераліку азначае, што ён з’яўляецца фігурантам крымінальнай справы па арт.290-4 (стварэнне арганізацыі для ажыццяўлення тэрарыстычнай дзейнасці альбо ўдзел у ёй) і(або) 290-5 (арганізацыя дзейнасці тэрарыстычнай арганізацыі і ўдзел у дзейнасці такой арганізацыі) і(або) 290-3 (праходжанне навучання ці іншай падрыхтоўкі для ўдзелу ў тэрарыстычнай дзейнасці) і(або) 290-2 (садзейнічанне тэрарыстычнай дзейнасці) КК.

 6. Праверыць сябе ў спісе асоб, у дачыненні да якіх распачата спецыяльная вытворчасць, і па базе рашэнняў судоў па завочных справах